زمان تحویل مونتاژ PCBA را معمولاً مونتاژ تعیین نمیکند، بلکه کندترین صف در مسیر تعیین میکند: ساخت برد خام، تأمین قطعه، ساخت استنسیل و فیکسچر آزمون، یا خود آزمون. مونتاژ روی خط معمولاً چند روز است و بخش بزرگ زمان جای دیگری مصرف میشود. به همین دلیل تاریخی که پیش از بررسی موجودی BOM اعلام شود، تقریباً همیشه اشتباه است.
درستترین شکل اعلام تاریخ، تفکیک ردیفی است: تاریخ برد خام، تاریخ رسیدن قطعات، تاریخ آماده شدن ابزار، تاریخ مونتاژ و تاریخ آزمون. هر کدام یک صف جدا دارد و جمع سادهشان هم جواب نمیدهد، چون بخشی از این صفها همزمان جلو میروند.
چهار صفی که تاریخ را میسازند
برد خام. برد دو لایه نمونه در حدود ۵ تا ۷ روز کاری آماده میشود، برد ۸ تا ۱۲ لایه با کنترل امپدانس حدود ۱۰ تا ۱۵ روز کاری، و برد HDI یا لایهبالا بیشتر. هر دور پرس لمینت یک روز یا بیشتر اضافه میکند و سقف کار ما ۷ دور پرس است. اگر شماره لایه و ضخامت مس بعد از استعلام عوض شود، صف از ابتدا شروع میشود.
قطعه. این صف بیشترین پراکندگی را دارد: قطعه معمول در ۴ تا ۸ هفته میرسد، قطعه تخصیصدار یا کمعرضه ۱۶ تا ۲۶ هفته. یک قطعه تخصیصدار در BOM کل تاریخ پروژه را تعیین میکند، هرچند بقیه اقلام موجود باشند. جایگزین pin-to-pin فقط با تأیید کتبی مشتری روی برد میرود.
ابزار. استنسیل ۲ تا ۳ روز، فیکسچر تست ۵ تا ۱۰ روز، و اگر تست عملکردی لازم باشد ساخت فیکسچر از روی برد واقعی زمان بیشتری میبرد. ابزار تا زمانی که Gerber نهایی نشده قابل سفارش نیست.
آزمون و مستندسازی. آزمون ICT یا flying probe و تست عملکردی یک تا سه روز، بهعلاوه گزارشها، گزارش اشعه ایکس و مدارک حمل.
چرا مونتاژ کوتاهترین بخش است
خط SMT در ۵٬۰۰۰ متر مربع فضای ESD کنترلشده، ۷ خط، روزانه ۱۵٫۳۲ میلیون قطعه جایگذاری میکند و ماشینها تا ۴۰٬۰۰۰ CPH کار میکنند، از 01005 تا قطعات ۵ک بورد با ۲۰۰ قطعه و تیراژ ۵۰۰ عدد یعنی ۱۰۰ هزار جایگذاری، که در زمان ماشین چند ساعت است. روزها جای دیگری خرج میشوند: تنظیم خط، SPI سهبعدی قبل از reflow، تأیید اولین قطعه، reflow دوازدهناحیهای با نیتروژن زیر ۵۰۰ ppm، AOI و X-ray، پخت پوشش محافظ که خودش ۲۴ ساعت است، و بعد آزمون.
یعنی وقتی میگوییم مونتاژ ۳ تا ۵ روز است، آن ۳ تا ۵ روز فقط بعد از رسیدن هر سه صف قبلی شروع میشود.
سه اشتباهی که تاریخ را خراب میکند
اعلام تاریخ قبل از بررسی موجودی. رایجترین اشتباه. BOM باید پیش از هر قولی به تأمینکنندهها زده شود؛ یک ردیف با ۲۶ هفته انتظار، وعده دو هفتهای را باطل میکند. اگر مشتری جایگزین قبول کند، تاریخ عوض میشود، ولی این تصمیم مال مشتری است نه ما.
فرستادن فایل ناقص. Gerber بدون لایه سیلک یا بدون نقشه مونتاژ، BOM بدون تیراژ و بدون بستهبندی، یا مشخصات تست شفاهی. هر نقص یک دور رفتوبرگشت اضافه میکند و جای صف را از دست میدهد؛ در بازار شلوغ، جای صف مهمتر از چند درصد قیمت است.
فراموش کردن تأیید اولین قطعه و پخت پوشش. اولین قطعه باید تأیید شود، و اگر پوشش محافظ یا potting در کار باشد، زمان پخت و ماسکگذاری هم روی مسیر بحرانی مینشیند. اینها در قیمت دیده نمیشوند و در تاریخ دیده میشوند.
یک نکته دیگر: ارسال بخشی از سفارش، مسیر بحرانی را کوتاه نمیکند، فقط هزینه آزمون و بستهبندی را بالا میبرد. تعطیلات رسمی و مدارک صادرات را هم از همین ابتدا در تاریخ حساب کنید، نه در هفته آخر.
اگر تاریخ فشرده است، تنها راه کوتاهکردن مسیر بحرانی این است که صفها همزمان شروع شوند: BOM همان روز اول برای استعلام برود، Gerber پیش از سفارش استنسیل فریز شود، اقلام پرعرضه از ابتدا جدا و پیشخرید شوند، و اگر مشتری جایگزین را کتباً تأیید کند، صف قطعه از ۲۶ هفته به چند روز کوتاه میشود. هر روز تأخیر در تأیید فایل یک روز به انتهای مسیر اضافه میکند، چون صف برد خام و صف قطعه موازیاند ولی صف مونتاژ بعد از هر دو شروع میشود. اگر box build هم در قرارداد باشد، مونتاژ مکانیکی و آزمون نهایی ۳ تا ۷ روز دیگر اضافه میکند.
SUPERB تاریخ را چطور اعلام میکند
در استعلام، هر ردیف با تاریخ خودش اعلام میشود: برد خام، تأمین قطعه، ابزار، مونتاژ، آزمون. کار build-to-print است، یعنی Gerber و BOM و نقشه مونتاژ از طرف مشتری میآید و هزینه مهندسی در قیمت نیست. مونتاژ روی ۷ خط SMT با SPI سهبعدی، AOI سهبعدی، X-ray و CT مطابق IPC-7095 (حفره زیر ۵ درصد روی پد حرارتی)، reflow با نیتروژن و پخت ۱۲۵ درجه طبق J-STD-033 انجام میشود. آزمون شامل ICT، flying probe و تست عملکردی با فیکسچر اختصاصی است و مدارک کیفی ISO 9001 و برای کار پزشکی ISO 13485 است. قطعات از بیش از ۷٬۰۰۰ کانال مجاز با ۷۳۰ روز ضمانت تأمین میشوند.
مسیر کامل مونتاژ روی صفحه مونتاژ PCBA turnkey توضیح داده شده، تأمین و کنترل اصالت قطعه روی تأمین قطعات، و توان ساخت برد روی راهکارهای PCB. ارسال به صورت DAP، DDP یا FOB انجام میشود و تاریخ هر کدام در پیشنهاد قیمت میآید.
چه چیزی بفرستید
BOM با تیراژ هر ردیف و جایگزینهای قابل قبول، Gerber، نقشه مونتاژ، مشخصات تست و تاریخ هدف، بههمراه شرایط تحویل. اگر ساخت تکراری است، شماره ساخت قبلی را هم بفرستید تا ابزار و فیکسچر موجود دوباره استفاده شود. با همین مجموعه میتوان تاریخ را ردیفبهردیف اعلام کرد، نه بهصورت یک عدد کلی که بعداً باید اصلاح شود.