نشتی بین دو سوراخ پلاته روی برد چندلایه در بیشتر موارد آلودگی سطحی نیست، بلکه یک رشته نازک از نمک مس است که داخل خود لمینت، روی مرز شیشه و رزین، از سوراخ آند به سمت سوراخ کاتد رشد کرده و آن دو را به هم رسانده است. این همان CAF است. چیزی که کار را سخت میکند این است که برد در تست الکتریکی اولیه سالم بیرون میآید، شش ماه در محیط گرم و مرطوب کار میکند، و بعد نشتی یا اتصال کوتاه متناوب نشان میدهد.
سه چیز باید همزمان وجود داشته باشد تا این اتفاق بیفتد: اختلاف ولتاژ DC بین دو نقطه، رطوبت به عنوان الکترولیت، و یک مسیر در امتداد شیشه. مسیر را کارخانه نمیسازد؛ مسیر جایی است که پیوند شیشه و رزین از قبل ضعیف شده است.
مکانیزم در دو مرحله
مرحله اول شکستن پیوند است. شیشه و رزین با یک لایه silane به هم میچسبند و این پیوند با آب هیدرولیز میشود. روی این، اختلاف انبساط حرارتی هم فشار میآورد: شیشه در حدود ۵.۵ ppm بر درجه و اپوکسی در حدود ۶۵ ppm بر درجه باز میشود. در یک رفلو بدون سرب که برد به ۲۶۰ درجه میرسد، همین اختلاف روی مرز ترکهای میکروسکوپی میسازد. اسمیر باقیمانده از سوراخکاری، عقبنشینی رزین از دیواره سوراخ، و الیاف توخالی در پارچه شیشه هم مسیر را آماده میکنند.
مرحله دوم حرکت الکتروشیمیایی است. در آند محیط اسیدی میشود و مس حل میشود؛ یونهای کلرید، برومید و سولفات که از حمام desmear و آبکاری جا ماندهاند این حل شدن را تندتر میکنند. یون مس در میدان الکتریکی از آند دور میشود و در ناحیه با pH بالاتر به نمک نامحلول تبدیل میشود و مینشیند. رشته از آند به کاتد رشد میکند و هر چه به هم نزدیکتر میرسند، مقاومت عایقی میافتد.
اعداد تست و اعدادی که در عمل مهماند
روش مرجع، IPC-TM-650 2.6.25 است: دمای ۸۵ درجه با خطای ۲ درجه، رطوبت ۸۵ درصد، بایاس ۱۰۰ ولت DC، و کوپنهای IPC-9253 و IPC-9254 که ۱۰ لایهاند. فاصله دیواره سوراخ تا دیواره سوراخ در این کوپنها از ۰.۱۵ میلیمتر تا ۰.۸۹ میلیکند و انتهای بازه برای کاربردهای press-fit است. برد وقتی رد میشود که مقاومت عایقی به زیر ۱ مگا اهم برسد؛ افت از گیگا اهم به مگا اهم همان چیزی است که در عمل دیده میشود و در تست اولیه دیده نمیشود.
دو نکته را از خود روش باید دانست. اول اینکه بایاس ۱۰۰ ولت DC حد بالای این روش است؛ برای بردهایی که در ۴۰۰ ولت کار میکنند عدد تست را باید جدا و با احتیاط تعریف کرد. دوم اینکه جدول کوپن سه فاصله را جدا میسنجد، چون حساسیت به فاصله خطی نیست و یک فاصله میانی را نمیتوان از دو فاصله دیگر حدس زد.
چطور مطمئن شویم همان CAF است
نشتی متناوب سه علت شایع دارد و تنها یکیشان CAF است. اگر برد با شستوشو و خشک کردن بهتر شد، مسئله سطحی بوده و از خانواده آلودگی یونی و ECM است. اگر با شستوشو تغییری نکرد، مسیر داخل لمینت است. برای اثبات، نمونه را دوباره در شرایط ۸۵ درجه و ۸۵ درصد و با بایاس DC بگذارید تا خطا بازتولید شود، بعد همان ناحیه را برش بزنید. نکته عملی این است که هنگام سایش، مقاومت بین دو نقطه اندازهگیری شود؛ بدون این کار، همان ساییدن، رشته نازک را پاک میکند و در پایان یک برش تمیز و بیعیب میماند. در SEM هم رشته از نمک مس است و کلر و بروم هم در آن دیده میشود که منشأ آن حمام است، نه محیط.
سه اشتباهی که برد را به این نقطه میرساند
فاصله کم بین سوراخها در شبکههای بایاسدار. در بخشهایی که اختلاف ولتاژ دائم دارند، فاصله دیواره تا دیواره زیر ۰.۵ میلیمتر ریسک را بالا میبرد. وقتی فشردگی فضا اجازه نمیدهد، چیدن سوراخها به صورت زیگزاگ و نه در یک خط مستقیم در جهت تار پارچه شیشه، مسیر مستقیم را میشکند.
دسمیر بیش از حد. پرمنگنات پتاسیم اگر بیشتر از حد بماند، رزین بیشتری از اطراف الیاف برمیدارد و شکاف میسازد؛ همان شکاف محل به دام افتادن یونهای حمام میشود. برد با دسمیر طولانی، در تست CAF بدتر عمل میکند، نه بهتر.
عوض کردن لمینت بدون تست CAF. دو لمینت با Tg یکسان میتوانند در مقاومت به CAF کاملاً متفاوت باشند، چون تفاوت در شیمی رزین و پرداخت شیشه است، نه در Tg. اگر لمینت یا پارچه شیشه یا کارخانه عوض شد و تست تکرار نشد، تغییر عملاً تأیید نشده است.
ما چه چیزی را کنترل میکنیم
در SUPERB PCB بردهای چندلایه تا ۶۸ لایه، با ثبت لایهبهلایه و کنترل دسمیر و ضخامت مس دیواره سوراخ ساخته میشود. ضخامت مس سوراخ از ۲۰ میکرومتر پایینتر نمیآید، و برای بخشهای پرولتاژ همان عددی اعمال میشود که در نقشه آمده، نه عدد پیشفرض خط. ثبت لایهبهلایه، خطای تجمعی را روی شبکههای حساس کم میکند و همین است که فاصله واقعی بین دو سوراخ را به فاصله نقشه نزدیک نگه میدارد.
روی PCB چندلایه و PCB با قابلیت اطمینان بالا همین دو سؤال اول پرسیده میشود: حداکثر ولتاژ کاری بین دو شبکه چقدر است، و کمترین فاصله دیواره تا دیواره در آن ناحیه چند است. جواب این دو، انتخاب لمینت و پارچه شیشه را تعیین میکند. بخش چسبندگی مس و لمینت در جدا شدن مس از لمینت PTFE و روش تست عایقی در استاندارد IPC-CC-830 آمده است.
با سفارش چه چیزی بفرستید
حداکثر ولتاژ کاری بین شبکههای مجاور، کمترین فاصله دیواره تا دیواره سوراخ در ناحیه پرولتاژ، نوع لمینت و پارچه شیشه، تعداد لایهها و ضخامت نهایی، محیط کاربرد و اینکه آیا تست CAF طبق IPC-TM-650 2.6.25 لازم است یا نه. با این پنج مورد جواب یک انتخاب مشخص است: لمینت، فاصله و شرط تست. بدون اینها هر عددی که گفته شود فقط یک حدس گرانقیمت است.